१४ माघ २०७९, शनिबार

कर्णाली उत्सव

शून्य समय

शून्य समय

   
नारायण अधिकारी (निर्देशक, एकाउण्टिबिलिटि ल्याब नेपाल) शून्य समय भनेको शून्य समय मात्रै होइन, कानले सुन्ने समय पनि हो । संसद् भनेको जनताहरूको प्रतिनिधिहरूको साझा थलो हो । नागरिकहरूबाट प्रत्यक्ष रूपमा सुनिएका जनप्रतिनिधिहरू संसद्मा हुन्छन् । एउटा यस्तो थलो हो जहाँ जनताका प्रत्यक्ष सरोकारका विषयहरूमा छलफल हुन्छ । सरकारको नियमन र त्यसको प्रभावकारिताको विषयमा छलफल गर्ने एउटा थल
रैबार र रैला

रैबार र रैला

   
बिनु सुवेदी, पत्रकार पत्रकारको काम समाचार ल्याउने, छाप्ने, लेख्ने, बोल्ने र देखाउने नै हो । यस्तो बेला पनि थियो, कुनै बेला ‘चरी लैजा समाचार’ भनिन्थ्यो । अहिले यस्तो बेला आएको छ, सूचनाको भारीले यसरी थिचिनु पर्छ कि त्यसबाट टाउकै उठाउन सकिन्न । म स्वयम् पत्रकार हुँ, म पनि सूचनाको भारीले, अफवाह र समाचारको भारीले थिचिएर टाउकै उठाउन नसक्ने हुन पुग्छु । कहिलेकाहीँ म त त्यस्तो
कर्णाली भेरी तिरैतीरः भविष्यको पिर

कर्णाली भेरी तिरैतीरः भविष्यको पिर

   
डा. राधा वाग्ले, सहसचिव, वन तथा वातावरण मन्त्रालय जलवायु परिवर्तनको कुरा गर्दा यसले एउटा क्षेत्रमा मात्रै नभएर व्यापक क्षेत्रमा प्रभाव पार्छ । यसलाई कुनै एउटा व्यक्ति अथवा निकायले मात्रै सम्बोधन गरेर हुँदैन । यसको लागि सबैको तदारुकता जरुरी छ । केन्द्रीय निकायले जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी योजना बनाउने त्योसँग सम्बन्धित कानुनहरूको बनाउने मन्त्रालयको पदीय दायित्वको हिसाबले म क
झरो–उजेलोको खरो

झरो–उजेलोको खरो

   
महेश नेपाली, पत्रकार (सञ्चालक) हिउँद हिउँचुली नेपालगञ्ज झिलिमिली जुम्ला बिजुली यो एउटा देउडा गीतको भाका हो । यो भाकाले जुम्लाको विषयमा भन्छ । इतिहासमा जुम्ला भनेको अहिलेको कर्णाली प्रदेश हो । खलाचौरदेखि चौधबीसम्मको भूगोल जुम्ला हो, खलाचौरदेखि नाग्मसम्म तलि जुम्ला, नाग्मदेखि सिञ्जासम्म उपरी जुम्ला, सान्नी रास्कोटलाई पोरी जुम्ला र जाजरकोटको बारेकोट कान्छो जुम्ला भनेर चि
लगानीमा लगाम

लगानीमा लगाम

   
निरक केसी, उद्यमी हिजो कर्णालीको खाद्य आपूर्ति गर्ने स्थलका रूपमा सुर्खेतलाई हेरिन्थ्यो । मलाई सम्झना छ म बाल्यकाल छँदाखेरी हामी वस्तुसँग बस्तु साट्ने किसिमले व्यापार गथ्र्यौं । आर्थिक अवस्था यस्तो थियो कि हामीसँग सामान किनबेच गर्नका लागि पैसा थिएन । त्यसैले हामीले आफूसँग भएका वस्तु दिएर आफूलाई आवश्यक वस्तु साट्ने गथ्र्यौं । विशेष गरी कर्णालीमा बसोबास गर्ने व्यवसायी जसले ‘
आरन, अन्वेषण र आविष्कार

आरन, अन्वेषण र आविष्कार

   
कविता पाण्डे, प्रविधि अधिकृत, विज्ञान तथा प्रविधि प्रतिष्ठान विज्ञान तथा प्रविधि प्रतिष्ठानले परम्परागत प्रविधिको क्षेत्रमा काम गरिरहेको छ । विशेष गरी कृषि तथा खाद्यान्नका स्थानीयस्तरमा पर्याप्तता सामग्रीहरू बनाउँछौ । स्थानीय स्थलमा पाइने उत्पादन र सामग्रीहरूलाई अभिलेखीकरण र ब्रान्डिङ गर्न जरुरी छ । कर्णाली प्रदेश प्राकृतिक स्रोत साधन र सम्पदाको धनी भनेर चिन्छौँ । यसमा ज
बजार विकास, हजार निकास

बजार विकास, हजार निकास

   
सुरथ गिरी/अध्येता कर्णाली र बजार । झट्ट सुन्दा यी आफैमा विरोधाभासी जस्तो लाग्छ । किनभने हामीले कर्णाली भन्नासाथ सुन्दै आएका शब्दहरू हुन् शोक, रोग, गरिवी आदी । कर्णालीबारे अरु आउने शब्दहरू एनजीओ, अनुदान, दुर्गम र विकट आदी । कर्णाली बारेको बहसमा हामीले बजार भन्ने शब्द सायदै मात्रै सुनेका छौँ । त्यसैगरी कर्णालीको बहसमा उद्यमशीलता भन्ने शब्द पनि सायदै सुनेका छौँ । बजार भन्नासा
कर्नाली–भेरी सुसेल्दो छ

कर्नाली–भेरी सुसेल्दो छ

   
  गीत संगीतको आफ्नो निरन्तरता त छँदैछ, तर त्यसको आफ्ना विभिन्न चरणहरूमा नदीले छाल हानेजस्तै संगीतमा पनि त्यसरी उर्लिन्छ । ‘सरर मलेवा, घुम्छ बादल मुनी मायालाई’ लगायतका गीत गाउने पुरानो प्रेमदेव गिरी ‘कर्णाली उत्सवमा’ बहस गरिरहँदा रमाइलो अनुभव भएको छ । यसरी सबैजना जमघट हुने भेला र समारोहहरू उतिबेला पर्याप्त मात्रामा थिएनन् । अहिले जस्तो स्रष्टाहरूसँग जमघट हुँदैनथ्यो । समयकालसँगै यो आजको समाज
प्राङ्गारिक प्रयास

प्राङ्गारिक प्रयास

   
२०७४ फागुन ६ गते बसेको कर्णाली प्रदेश सरकारको पहिलो मन्त्रीपरिषद् बैठकले अर्गानिक प्रदेश बनाउने निर्णय गर्‍यो । यो निकै दूरगामी निर्णय हो । प्राङ्गारिक खेतीतर्फको यात्रा हाम्रा लागि त अलि छोटो हुनसक्छ, तर प्राङ्गारिक खेतीतर्फ फर्किने यात्रा भनेको लामो यात्रा हो । जुन देश वा इलाकाहरूले यसलाई प्रयोग गर्न खोजिरहेका छन्, तिनीहरूले लामो यात्राको लागि तयारी गरेका छन् । हामीले पनि त्यहीअनुसार प्रद
कुडा कर्णालीकाः पढ्नु पड्डो छ

कुडा कर्णालीकाः पढ्नु पड्डो छ

   
मिलन पाण्डे (राजनीतिज्ञ) मञ्चमा उक्लनुभन्दा पहिले मैले एकजना आयोजक साथीलाई भनेँ, ‘मलाई अन्य कार्यक्रमहरू भन्दा यो कार्यक्रम अलि फरक लाग्यो । भित्र के छ त्यो त म देख्दिनँ । तर बाहिरबाट हेर्दा एकदमै व्यवस्थित छ ।’ उहाँले दिएको उत्तर के थियो भने, ‘यो कार्यक्रम अहिले जसले व्यवस्थापन गरिरहेको छ, त्यो टिम युवाहरूको जमात हो ।’ उहाँले त्यो उत्तर दिँदै गर्दा मेरो मनमा लागेको जिज्ञासा, यो कार्यक्रमजस्तै